De transitievergoeding en de huidige compensatieregeling
De transitievergoeding is een wettelijke vergoeding die een werknemer kan krijgen wanneer het dienstverband op initiatief van de werkgever eindigt (of niet wordt voortgezet).
Om te voorkomen dat werkgevers na twee jaar loondoorbetaling tijdens ziekte ‘dubbel betalen’, kunnen werkgevers sinds 1 april 2020 het UWV verzoeken om compensatie van de betaalde transitievergoeding bij een beëindiging van een dienstverband wegens langdurige arbeidsongeschiktheid.
De achtergrond van de compensatieregeling: ‘slapende dienstverbanden’
Vóór de invoering van de compensatieregeling hielden veel werkgevers het dienstverband na twee jaar ziekte bewust 'slapend'. Omdat de werkgever het dienstverband niet beëindigde, hoefde er namelijk geen transitievergoeding te worden betaald. De Hoge Raad maakte in de Xella-beschikking van 8 november 2019 (ECLI:NL:HR:2019:1734) korte metten met deze praktijk. De Hoge Raad oordeelde dat, omdat er een compensatieregeling geldt, de werkgever op grond van goed werkgeverschap gehouden is om in te stemmen met een voorstel van een werknemer om het dienstverband te beëindigen onder toekenning van een transitievergoeding.
Gedeeltelijke afschaffing van de compensatieregeling
Op basis van het wetsvoorstel zal de compensatieregeling vanaf 1 januari 2027 alleen nog voor kleine werkgevers gelden. Onder ‘kleine werkgevers’ worden werkgevers met een loonsom tot en met 25 keer het gemiddelde premieplichtige loon per werknemer per jaar verstaan. Grotere werkgevers komen dan niet langer in aanmerking voor compensatie van de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Voor de volledigheid merken wij op dat in het coalitieakkoord het voornemen is opgenomen om de compensatieregeling voor de transitievergoeding na langdurige arbeidsongeschiktheid voor álle werkgevers te laten vervallen. Het coalitieakkoord gaat daarmee verder dan dit wetsvoorstel, waarbij de coalitie mogelijk de verplichting om compensatie beschikbaar te stellen bij een beëindiging van de arbeidsovereenkomst bij langdurige arbeidsongeschiktheid helemaal zal schrappen. Wat hiervan terechtkomt is nog onzeker en zal de komende periode moeten blijken.
De Xella-beschikking was gebaseerd op de gedachte dat de werkgever geen redelijk belang heeft bij een slapend dienstverband, nu hij de transitievergoeding toch volledig vergoed kreeg. Zodra grote(re) werkgevers dit compensatierecht verliezen, vervalt die redenering. Dat roept de vraag op of de Xella-norm in stand blijft en van grotere werkgevers nog wel kan worden verlangd mee te werken aan een beëindiging van de arbeidsovereenkomst onder toekenning van een transitievergoeding. Dit is een vraag die de komende periode in de rechtspraak aan de orde zal komen, waarbij de praktijk van de slapende dienstverbanden weer zal gaan herleven.
Per 1 januari 2027: vertraging in de gedeeltelijke afschaffing van de compensatieregeling
In een eerdere blog berichtten wij nog dat dit wetsvoorstel per 1 juli 2026 in werking zou treden. Uit de hiervoor genoemde kamerbrief blijkt dat die datum niet wordt gehaald.
Dit komt onder andere door de demissionaire status van het vorige kabinet en het voornemen van het huidige kabinet om de regeling volledig af te schaffen. Het wetsvoorstel om de compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid tot kleine werkgevers te beperken moet nog door beide Kamers worden behandeld.
Wat betekent dit voor uw bedrijf?
Heeft u werknemers in dienst die al langer dan twee jaar arbeidsongeschikt zijn? Dan loont het om die dossiers tijdig in kaart te brengen.
Voor werkgevers met (in de regel) 25 of meer werknemers is het verstandig om te bezien of de arbeidsovereenkomst vóór 1 januari 2027 kan worden beëindigd wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, waarbij u nog recht heeft op compensatie van het UWV en uw werknemer aanspraak op een transitievergoeding.
